Je computer opschonen doe je door overbodige bestanden te verwijderen, programma’s op te ruimen en het systeem te optimaliseren. Dit houdt je pc snel, overzichtelijk en stabiel. Of je nu merkt dat je computer trager is geworden of gewoon preventief wilt onderhouden: een maandelijkse onderhoudsbeurt is genoeg om problemen voor te blijven.
Schijfruimte vrijmaken: verwijder wat je niet nodig hebt
Een volle harde schijf is een van de meest voorkomende redenen waarom een computer trager wordt. Windows bouwt in de loop van de tijd veel tijdelijke bestanden op, denk aan downloads, browsergeschiedenis, cache-bestanden en prullenbakinhoud. Die nemen samen makkelijk meerdere gigabytes in beslag.
De ingebouwde tool van Windows heet “Schijfopruiming”. Je vindt hem door in de zoekbalk te typen: “Schijfopruiming”. Selecteer de schijf die je wilt opschonen (meestal de C-schijf) en vink de categorieën aan die je wilt verwijderen. De tool geeft zelf aan hoeveel ruimte je terugwint. Klik daarna op “Systeembestanden opschonen” voor een grondiger reiniging, inclusief oude Windows-updates.
Naast de Schijfopruiming loont het om handmatig je Downloads-map door te nemen. Veel mensen vergeten dat die map langzaam volloopt met bestanden die na één keer gebruik nooit meer nodig zijn.
Programma’s verwijderen die je niet gebruikt
Niet-gebruikte programma’s kosten schijfruimte, maar soms ook geheugen. Sommige programma’s starten automatisch op de achtergrond mee, ook als je ze nooit opent. Ga naar “Instellingen”, dan “Apps”, en scroll door de lijst. Verwijder wat je langer dan een jaar niet hebt gebruikt en waarvan je weet dat je het niet meer nodig hebt.
Let op: verwijder alleen programma’s die je herkent. Systeemprogramma’s of stuurprogramma’s (drivers) mag je niet zomaar weggooien, ook al klinken hun namen onbekend. Twijfel je? Zoek de naam dan even op voor je iets verwijdert.
Opstartprogramma’s beperken
Een langzame opstarttijd heeft vaak één oorzaak: te veel programma’s die automatisch meestarten. Je kunt dit eenvoudig beheren via Taakbeheer. Druk op Ctrl + Shift + Esc, ga naar het tabblad “Opstarten” en bekijk welke programma’s hoog scoren bij “Opstartbelasting”. Programma’s als Spotify, Skype of OneDrive starten standaard mee, maar dat is lang niet altijd nodig. Klik met de rechtermuisknop op een programma en kies “Uitschakelen” om dit te stoppen. Het programma verdwijnt niet van je computer; het start alleen niet meer automatisch mee.
Prullenbak en browsercache legen
Verwijderde bestanden staan nog in de prullenbak totdat je die leegt. Rechtsklik op het prullenbakpictogram op je bureaublad en kies “Prullenbak leegmaken”. Doe dit elke paar weken.
Je browser slaat ook veel op. Cookies, cache en browsegeschiedenis kunnen in de loop van maanden flink oplopen. In de meeste browsers vind je dit via de instellingen onder “Privacy en beveiliging”. Je hoeft niet alles te wissen: de cache en tijdelijke bestanden legen is meestal genoeg. Wachtwoorden bewaar je gewoon.
Windows en drivers up-to-date houden
Een bijgewerkt systeem is niet alleen veiliger, maar ook stabieler. Windows Updates repareren bugs en kunnen de prestaties verbeteren. Ga naar “Instellingen”, dan “Windows Update” en controleer of alles bijgewerkt is. Doe dit minimaal één keer per maand.
Grafische kaartdrivers en andere stuurprogramma’s zijn apart van Windows. Als je grafische problemen hebt of een spelletje plotseling slecht draait, loont het om te controleren of je videokaartdriver nog actueel is via de website van de fabrikant (NVIDIA, AMD of Intel).
Defragmentatie: alleen voor traditionele harde schijven
Op een traditionele harde schijf (HDD) raken bestanden door gebruik verspreid over de schijf, wat de leessnelheid vertraagt. Defragmentatie brengt die bestanden weer bij elkaar. Windows doet dit tegenwoordig automatisch, maar je kunt het ook handmatig uitvoeren via “Schijven defragmenteren en optimaliseren” in de zoekbalk.
Heb je een SSD? Defragmenteer die dan nooit. SSD’s werken anders dan gewone harde schijven en worden er juist slechter van. Windows weet dit zelf ook en past automatisch de juiste optimalisatiemethode toe.
Virussen en malware controleren
Een trage computer kan ook een teken zijn van ongewenste software. Windows heeft standaard Windows Defender aan boord, een degelijk antivirusprogramma. Voer regelmatig een volledige scan uit via “Windows Beveiliging” in de instellingen. Voor de meeste gebruikers is Defender voldoende; je hebt geen extra betaald antivirusprogramma nodig als je Defender actief en bijgewerkt houdt.
Praktisch schema: dit doe je maandelijks
- Prullenbak leegmaken
- Downloads-map doorzoeken en opruimen
- Schijfopruiming uitvoeren
- Windows Updates installeren
- Browsergeschiedenis en cache legen
- Virusscanner draaien
Elk kwartaal kun je ook de opstartprogramma’s controleren en je geïnstalleerde apps doorlopen op overbodige programma’s.
Een computer regelmatig opschonen hoeft niet lang te duren. Een halfuur per maand is ruim voldoende om je pc soepel te houden. Begin bij de Schijfopruiming en de prullenbak als je nog nooit eerder onderhoud hebt gedaan. Daarna valt er meteen verschil te merken.
